Quản trị sản xuất - phương pháp dự báo định lượng

___________________________________________________________________

Mô hình dự báo định lượng dựa trên số liệu quá khứ, những số liệu này giả sử có liên quan đến tương lai và có thể tìm thấy được. Tất cả các mô hình dự báo theo định lượng có thể sử dụng thông qua chuỗi thời gian và các giá trị này được quan sát đo lường các giai đoạn theo từng chuỗi .

- Các bước tiến hành dự báo:

- Xác định mục tiêu dự báo.

- Xác định loại dự báo.

- Chọn mô hình dự báo.

- Thu thập số liệu và tiến hành dự báo.

- Ứng dụng kết quả dự báo.

1. Phương pháp bình quân di động giản đơn:

Lấy con số bình quân trong từng thời gian ngắn, có khoảng cách đều nhau làm kết quả dự báo cho thời kỳ sau

- Ưu điểm:

+ Đơn giản, rẻ

`        + Không áp đặt tình hình thời kỳ trước cho thời kỳ sau

- Nhược điểm:

+ Hoàn toàn dựa vào quá khứ để dự báo chưa có yếu tố tương lai.

+ Chưa phân biệt tầm quan trọng của các số liệu ở các thời kỳ khác nhau.

+ Cần nhiều số liệu quá khứ

- Phạm vi áp dụng

Dãy số liệu quá khứ ổn định

2. Bình quân di động có trọng số :

- Nội dung: Là phương pháp trung bình động có tính đến ảnh hưởng của từng giai đoạn khác nhau đến nhu cầu thông qua sử dụng trọng số.

αi là trọng số với α1> α2 > α3

- Ưu điểm

+ Có biểu thị xu hướng phát triển trong tương lai

+ Có phân biệt tầm quan trọng của các số liệu ở các thời kỳ khác nhau

- Nhược điểm:

Cần nhiều số liệu quá khứ

- Phạm vi áp dụng:

Dãy số liệu quá khứ ổn định

3. Phương pháp san bằng số mũ:

a Nội dung:

Nhằm khắc phục nhược điểm của phương pháp trước, pp san bằng mũ cho rằng dự báo mới bằng dự báo của giai đoạn trước đó cộng với tỉ lệ chênh lệch giữa nhu cầu thực và dự báo của giai đoạn đó qua, có điều chỉnh cho phù hợp.

b. Công thức:

Ft = Ft-1 + α ( A(t-1) - F(t-1) )

Trong đó : F t - Dự báo cho giai đoạn thứ t, giai đoạn kế tiếp.

F t -1 - Dự báo cho giai đoạn thứ t-1, giai đoạn trước.

A t -1 - Số liệu thực tế của giai đoạn thứ t-1

c. Lựa chọn hệ số α

-  Chỉ số α thể hiện độ nhảy cảm của sai số dự báo, nên phụ thuộc nhiều vào loại hình sản phẩm và kinh nghiệm của người khảo sát; 0≤ α ≤1

-  MAD : độ lệch tuyệt đối bình quân (càng nhỏ càng tốt)

- Với mỗi α : MAD min  α có tính chính xác nhất

4. Phương pháp dự báo theo đường xu hướng ( đường thẳng) :

Phương trình đường khuynh hướng : y = ax +b

với x : số thứ tự thời gian ; số giai đoạn khảo sát

y : số thực tế trong quá khứ và số dự báo trong tương lai

Hệ số a,b tính theo công thức:

Phương pháp dự báo theo mối quan hệ tương quan

y = ax + b

x, y có mối quan hệ tương quan tuyến tính

x- biến độc lập ( yếu tố ảnh hưởng tới y) 

                                 

Quản trị sản xuất - Phương pháp dự báo định tính

___________________________________________________________________

a. Lấy ý kiến ban Lãnh đạo, người đi trước :

- Nội dung: Dự báo về nhu cầu SP được xây dựng dựa trên ý kiến dự báo của cán bộ quản lý các phòng, ban chức năng của DN.

- Ưu điểm: Sử dụng tối đa trí tuệ và kinh nghiệm của cán bộ trực tiếp hoạt động trên thương trường.

- Nhược điểm: Ảnh hưởng quan điểm của người có thế lực. Việc giới hạn trách nhiệm dự báo trong một nhóm người dễ làm nảy sinh tư tưởng ỉ lại, trì trệ.

b. Lấy ý kiến nhà phân phối, bộ phận bán hàng

- Nội dung: Nhân viên bán hàng sẽ đưa ra dự tính về số lượng hàng bán trong tương lai ở lĩnh vực mình phụ trách. Nhà quản lý có nhiệm vụ thẩm định, phân tích, tổng hợp để đưa ra một dự báo chung chính thức của DN.

- Ưu điểm: Phát huy được ưu thế của nhân viên bán hàng.

- Nhược điểm: Nhân viên bán hàng thường hay nhầm lẫn trong xác định: nhu cầu tự nhiên (need) – nhu cầu (requirement) – nhu cầu có khả năng thanh toán (demand) . Kết quả phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của người bán hàng.

c. Lấy ý kiến người tiêu dùng, khách hàng

- Nội dung: Điều tra ý kiến khách hàng để đưa ra dự báo về nhu cầu sản phẩm.

- Cách làm: phiếu điều tra, phỏng vấn…

- Ưu điểm: Hiểu rõ thêm yêu cầu của khách hàng để hoàn thiện sản phẩm.

- Nhược điểm: Chất lượng dự báo phụ thuộc nhiều vào trình độ chuyên nghiệp của người điều tra.

Hiệu ứng đám đông.

d. Dựa vào ý kiến các chuyên gia trong ngành (Phương pháp Delphi)

- Nội dung Dự báo được xây dựng trên ý kiến của các chuyên gia trong hoặc ngoài doanh nghiệp.

- Thành phần tham gia thực hiện:

* Những người ra quyết định;

* Các chuyên gia để xin ý kiến;

* Các nhân viên điều phối.

- Các bước thực hiện:

1. Thành lập ban ra quyết định và nhóm điều phối viên

2. Xác định mục đích, nhiệm vụ, phạm vi và thời gian dự báo

3. Chọn chuyên gia để xin ý kiến

4. Xây dựng bản câu hỏi điều tra, gửi chuyên gia (lần 1)

5. Nhận, phân tích, tổng hợp câu trả lời

6. Viết lại bản câu hỏi cho phù hợp hơn, gửi chuyên gia (lần 2)

7. Tiếp tục nhận - tổng hợp – phân tích – làm mới -gửi

8. Thực hiện các bước 6-7 và chỉ dừng lại khi kết quả dự báo thoả mãn yêu cầu và mục đích để ra.

- Ưu điểm:

Khách quan hơn, tránh được mối quan hệ trực tiếp giữa các cá nhân

Đặc biệt hiệu quả trong lĩnh vực dự báo công nghệ. (Vì sao?)

- Nhược điểm:

Đòi hỏi trình độ tổng hợp rất cao

Nội dung các câu hỏi có thể được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau -> nội dung trả lời không tập trung

- Thành phần các chuyên gia dễ thay đổi vì thời gian tiến hành thường không dưới 1 năm

- Việc ẩn danh người trả lời có thể làm giảm độ tin cậy và trách nhiệm của người đưa ra ý kiến.

Phương pháp Delphil lần đầu tiên được tập đoàn Rand (Mỹ) ứng dựng năm 1948 khi họ muốn dự báo về khả năng Mỹ bị tấn công bằng vũ khí hạt nhân.

Quản trị sản xuất - Dự báo nhu cầu sản phẩm, dịch vụ

___________________________________________________________________

Khái niệm và phân loại dự báo

1. Khái niệm :

Dự báo là khoa học – nghệ thuật tiên đoán trước hiện tượng trong tương lai căn cứ vào:

Dãy số liệu các thời kỳ quá khứ

Kết quả phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả dự báo

Kinh nghiệm thực tế.

Đặc điểm chung của dự báo:

- Khi tiến hành dự báo cần giả thiết: hệ thống các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị của đại

lượng dự báo trong quá khứ sẽ tiếp tục cho ảnh hưởng trong tương lai.

- Không có một dự báo nào hoàn hảo 100%.

- Dự báo dựa trên diện đối tượng khảo sát càng rộng, càng đa dạng thì càng có nhiều khả năng cho kết quả chính xác hơn Ví dụ: Dự báo về giá xăng dầu trong thời gian tới.

- Độ chính xác của dự báo tỉ lệ nghịch với khoảng thời gian dự báo.

- Dự báo ngắn hạn thường chính xác hơn dự báo trung và dài hạn.

2. Các loại dự báo :

a. Căn cứ vào thời gian :

- Dự báo dài hạn : Có thời gian lớn hơn 3 năm

-  Dự báo trung hạn: Có thời gian từ 3 tháng đến 3 năm

-  Dự báo ngắn hạn: Có thời gian nhỏ hơn 3 tháng

b. Căn cứ vào nội dung:

- Dự báo kinh tế : Thường là dự báo chung về tình hình phát triển kinh tế của một chủ thể (DN, vùng, quốc gia, khu vực hay kinh tế thế giới), Do các cơ quan nghiên cứu, viện, trường ĐH có uy tín thục hiện

- Dự báo kỹ thuật công nghệ: Dự báo đề cập đến mức độ phát triển của khoa học công nghệ trong tương lai. Loại dự báo này đặc biệt quan trọng với các ngành có hàm lượng kỹ thuật cao như: năng lượng nguyên tử, vũ trụ, điện tử, nhiên liệu… Câu hỏi: theo bạn công nghệ nào là công nghệ của tương lai?

- Dự báo nhu cầu : Dự kiến, đánh giá nhu cầu trong tương lai của các sản phẩm, giúp Dn xác định được chủng loại, số lượng sản phẩm cần sản xuất và hoạch định nguồn lực cần thiết để đáp ứng

- Dự báo dân số , thời tiết …..

3. Các phương pháp dự báo :

- Phương pháp định tính : Dự báo dựa trên ý kiến của chủ quan của các chủ thể được khảo sát như: giới quản lý, bộ phận bán hàng, khách hàng hoặc của các chuyên gia

- Phương pháp định lượng: Dự báo dựa trên số liệu thống kê trong quá khứ với sự hỗ trợ của các mô hình toán học.

___________________________________________________________________

 Phương pháp dự báo định tính :

a. Lấy ý kiến ban Lãnh đạo, người đi trước :

- Nội dung: Dự báo về nhu cầu SP được xây dựng dựa trên ý kiến dự báo của cán bộ quản lý các phòng, ban chức năng của DN.

- Ưu điểm: Sử dụng tối đa trí tuệ và kinh nghiệm của cán bộ trực tiếp hoạt động trên thương trường.

- Nhược điểm:Ảnh hưởng quan điểm của người có thế lực. Việc giới hạn trách nhiệm dự báo trong một nhóm người dễ làm nảy sinh tư tưởng....đọc thêm

___________________________________________________________________

Phương pháp dự báo định lượng

Mô hình dự báo định lượng dựa trên số liệu quá khứ, những số liệu này giả sử có liên quan đến tương lai và có thể tìm thấy được. Tất cả các mô hình dự báo theo định lượng có thể sử dụng thông qua chuỗi thời gian và các giá trị này được quan sát đo lường các giai đoạn theo từng chuỗi .

- Các bước tiến hành dự báo:

- Xác định mục tiêu dự báo.

- Xác định loại dự báo....đọc thêm