Showing posts with label Kinh te vi mo. Show all posts
Showing posts with label Kinh te vi mo. Show all posts

Kinh tế vi mô - Cung


___________________________________________________________________

1.  Khái niệm
Cung: Cung về một loại hàng hoá cho ta biết số lượng hàng hoá mà người sản xuất sẵn sàng cung ứng và bán ra tương ứng với các mức giá khác nhau.
Cung cá nhân: Là lượng hàng hóa hay dịch vụ mà một người bán ( một doanh nghiệp ) sẵn sàng bán ra thị trường ở mỗi mức giá mà người ấy chấp nhận được.
Cung của thị trường: Là tổng mức cung của các cá nhân ở mỗi mức giá
2. Các yếu tố xác định hàm số cung
2.1. Các yếu tố xác định cung
Cung về hàng hóa không chỉ phụ thuộc vào giá cả của bản thân hàng hóa đó mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như :
+ Công nghệ sản xuất
+ Giá cả các yếu tố sản xuất đầu vào
+ Tác động của chính phủ
+ Số người sản xuất
+ Các kỳ vọng
2.2. Hàm số  cung 
Từ những yếu tố xác định cung có thể trình bày cung dưới dạng hàm số :
Qs= f(Px, Tx, PKL, NS, EX))
P =  aQ  +  b  hay  Q = aP  +  b ( với a > 0 )
PX   :   giá cả hàng hóa x
         TX   :   công nghệ sản xuất hàng hóa X
         PKL :   giá cả đầu vào sản xuất
         NS  :   số người sản xuất
         EX  :   các kỳ vọng liên quan đến ngành sản xuất hàng hóa X
3.  Đường cung
3.1.  Biểu cung
Biểu cung là bảng số liệu mô tả số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người bán sẵn sàng bán tương ứng với các mức giá cả khác nhau.
3.2. Đường cung
Đường cung là đường mô tả cung về hàng hóa trên đồ thị trong mối tương quan với giá cả của nó ( các yếu tố khác không đổi ). Đường cung được vẽ từ biểu cung  hay từ hàm số cung với dạng đơn giản

3.3. Luật cung
Luật cung được phản ánh qua tính chất của đường cung (đường S trên đồ thị ) đường cung dốc lên cho ta biết : cung về hàng hóa hay dịch vụ và giá cả của nó đồng biến với nhau : khi giá tăng thì cung tăng và ngược lại.
Một số ngoại lệ : các hàng hóa nông phẩm và hàng truyền thống được sản xuất dựa trên năng lựa sản xuất , thời vụ và sự phán đoán thị trường.
3.4. Sự dịch chuyển của đường cung
* Sự thay đổi của cung dọc theo đường cung.
Sự thay đổi của cung dọc theo đường cung là sự thay thay đổi lượng cung về hàng hóa khi giá cả của nó thay đổi  (hàm  số cung không thay đổi).
* Sự dịch chuyển của đường cung
Sự dịch chuyển của đường cung là sự thay đổi vị trí của đường cung. Trên đồ thị : đường cung dịch chuyển hoàn toàn sang bên phải hay bên trái.

* Nguyên nhân của sự dịch chuyển của đường cung
Do các yếu tố ngoài giá cả của hàng hóa tác động như : công nghệ sản xuất thay đổi , giá cả đầu vào thay đổi … Khi các yếu tố này thay đổi hàm cung thay đổi .

Nguồn: giáo trình KTVM

Download toàn bộ bài viết tại đây

Kinh tế vi mô - Cầu

___________________________________________________________________
1. Khái niệm
Cầu về một loại hàng hoá biểu thị những khối lượng hàng hoá mà người tiêu dùng mong muốn và sẵn sàng mua tương ứng với các mức giá xác định.
Cầu cá nhân: Là lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người đó mua ở các mức giá khác nhau.
Cầu thị trường: Là tổng mức cầu cá nhân ở các mức giá.
2. Các yếu tố xác định hàm số cầu
2.1. Các yếu tố xác định cầu
Cầu về hàng hóa không chỉ phụ thuộc vào giá của bản thân hàng hóa đó má còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như:
            + Thu nhập cá nhân của người tiêu dùng.
            + Giá cả các hàng hóa liên quan.
            + Dân số ( quy mô thị trường)
            + Thị hiếu.
            + Các kỳ vọng
2.2. Hàm số cầu
Từ những yếu tố xác định cầu, có thể trình bày cầu dưới dạng hàm số
QD = f(P)
QD =  aP + b  (a<0)
3. Đường cầu
3.1. Biểu cầu
Biểu cầu là bảng số liệu mô tả số lượng cầu về hàng hóa hay dịch vụ mà người tiêu dùng mua tương ứng với các mức giá cả khác nhau.
3.2. Đường cầu
Đường cầu là đường mô tả cầu về hàng hóa trên đồ thị trong mối tương quan với giá cả của nó (các yếu tố khác không đổi).

Đường cầu được vẽ từ biểu cầu hay từ hàm số cầu với dạng đơn giản  :
Q = a P  + b      hay   P = a Q  + b     ( với a < 0)
3.3. Luật cầu
          Luật cầu được phản ánh qua tính chất của đường cầu  (đường  D trên đồ thị ). Đường cầu dốc xuống về bên phải đồ thị cho biết : cầu về hàng hóa hay dịch vụ và giá cả của nó nghịch biến với nhau : khi giá tăng thì cầu giảm và ngược lại.
        Một số ngoại lệ : trong trường hợp suy thóai kinh tế hay lạm phát cao, cầu về hàng hóa và giá cả đồng biến với nhau.
3.4. Sự dịch chuyển của đường cầu
* Sự thay đổi của cầu dọc theo đường cầu :
          Sự thay đổi của cầu dọc theo đường cầu là sự thay đổi lượng cầu về hàng hóa khi giá cả của nó thay đổi ,các yếu tố khác không đổi ( hàm số cầu không thay đổi )
* Sự dịch chuyển của đường cầu :
        Sự dịch chuyển của đường cầu là sự thay đổi vị trí của đường cầu trên đồ thị : đường cầu dịch chuyển hoàn toàn sang bên phải hay bên trái đồ thị .
 
* Nguyên nhân sự dịch chuyển của đường cầu :


Download toàn bộ bài viết tại đây
 

Kinhtế vi mô - Độ co giãn của cung

___________________________________________________________________
Khái niệm
Độ co giãn của cung là phần trăm thay đổi của số lượng cung ứng với một phần trăm thay đổi của giá mặt hàng đó.
-  ES > 1 : cung co giãn nhiều.
-  ES < 1 : cung co giãn ít.
-  ES = 1 : cung co giãn một đơn vị.
-  ES = 0 : cung hoàn toàn không co giãn.
-  ES = ∞ : cung co giãn hoàn toàn.

Cung không co giãn
Cung không co giãn sẽ có dạng đường cung thẳng đứng song song với trục tung .Khi cung không co giãn thì độ co giãn của cung theo giá bằng không, điều này trong thực tế không hẳn hoàn toàn chính xác. Nếu như một ai đó bán một bức tranh Monet là 5 triệu đồng, liệu có bao nhiêu bức tranh sẽ được bán? Thông thường, một hàng hóa có giá tăng lên thì lượng cung sẽ tăng, nhưng đối với tác phẩm nghệ thuật hay hàng hóa quí hiếm thì cung sẽ không co giãn nếu giá vượt qua một ngưỡng nào đó. Đặc biệt đối với hàng hóa dự trữ được như hàng tươi sống thì người bán sẽ cố gắng bán với mọi mức giá có thể vào cuối ngày.
Cung co giãn hoàn toàn
Cung co giãn hoàn toàn có dạng đường cung nằm ngang. Đường cung của nhà cung cấp mà ở đó thị trường có vô số người mua và bán sẽ có đường cung gần như co giãn hoàn toàn. Khi đó, mỗi nhà cung cấp là người “nhận giá”, nhà cung cấp không thể tác động vào mức giá của thị trường.
- Phần lớn các hàng hóa và dịch vụ độ co giãn theo giá của cung trong dài hạn lớn hơn trong ngắn hạn.
- Các hàng hóa khác (hàng lâu bền, tái chế) độ co giãn theo giá của cung trong dài hạn nhỏ hơn trong ngắn hạn.

Download toàn bộ bài viết tại đây

Kinh tế vi mô- Các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn của người tiêu dùng

__________________________________________________________________

Trong mô hình lựa chọn tiêu dùng của cá nhân, các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn bao gồm:

-  Hành vi tiêu dùng
Người tiêu dùng luôn mong muốn tiêu dùng nhiều hàng hóa hơn là dùng ít hơn để tối đa hóa lợi ích. Một cá nhân sẽ không thể đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi ích nếu như cá nhân đó không có động lực về lợi ích (dùng nhiều hay ít cũng được).

- Sở thích tiêu dùng
Nhận thức được lợi ích tăng thêm (lợi ích biên) khi tiêu dùng thêm một đơn vị hàng hóa. Sở thích của cá nhân bao gồm nhận thức về thị hiếu, chất lượng và giá trị lợi ích của sản phẩm tiêu dùng. Nói cách khác, cá nhân phải nhận thức được lợi ích khi tiêu dùng thêm sản phẩm hay phân biệt được lợi ích mang lại giữa các sản phẩm.

- Thu nhập tiêu dùng
Mọi cá nhân đều bị giới hạn bởi thu nhập tiêu dùng, thu nhập là nguồn năng lực mua sắm của cá nhân. Vì vậy, cá nhân sẽ phân bổ thu nhập này cho tổ hợp tiêu dùng các hàng hóa khác nhau. Một cá nhân có thu nhập cao hơn thì năng lực mua sắm sẽ cao hơn và vì vậy số lượng tổ hợp hàng hóa tiêu dùng sẽ nhiều hơn so với cá nhân có thu nhập thấp hơn.

- Giá cả hàng hóa
Giá cả của hàng hóa ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng hàng hóa tiêu dùng của cá nhân. Khi giá cả của một hàng hóa nào đó thay đổi (tăng lên hoặc giảm xuống) trong khi thu nhập không đổi sẽ tác động đến năng lực mua sắm hiện tại (hay thu nhập thực tế). Khi đó, lựa chọn tổ hợp hàng hóa tiêu dùng có thể bị thay đổi để cá nhân đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi ích.

Download toàn bộ bài viết trên tại đây

Kinh tế vi mô - Ý nghĩa thực tiễn của cung- cầu

___________________________________________________________________
 
1. Độ co giãn và doanh thu
Tổng doanh thu  = giá x lượng
Hàm doanh thu TR = P x Q
Doanh thu biên được xác định
MR= dTR(Q)/dQ= TR’(Q)
 MR = P’(Q) x Q +P
Phương trình trên biểu thị mối quan hệ giữa doanh thu, độ co giãn và doanh thu biên. Nếu cầu co giãn hoàn toàn (đường cầu nằm ngang) thì doanh thu biên trùng với đường cầu. Trong trường hợp đường cầu dốc xuống thì doanh thu biên nhỏ hơn giá. Khi đó, đường doanh thu biên nằm dưới đường cầu
Như biểu đồ cho thấy, tổng doanh thu tăng khi tăng lượng (và giá giảm) trong vùng cầu co giãn. Tổng doanh thu giảm khi tăng lượng (và giảm giá) trong vùng cầu kém co giãn. Tổng doanh thu đạt cực đại khi và chỉ khi cầu co giãn đơn vị.
Theo như suy luận ở trên, chúng ta thấy rằng giá giảm sẽ dẫn đến:
- tăng tổng doanh thu khi cầu co giãn,
- doanh thu không đổi khi cầu co giãn đơn vị và
- doanh thu giảm khi cầu kém co giãn. Tương tự như vậy, giá tăng sẽ dẫn đến:
- giảm doanh thu khi cầu co giãn,
- doanh thu không đổi khi cầu co giãn đơn vị và
- doanh thu tăng khi cầu kém co giãn.
Điều này có nghĩa là để tối đa hóa doanh thu, doanh nghiệp sẽ sản xuất tại mức sản lượng, mà ở đó cầu co giãn đơn vị. Trong trường hợp, mục tiêu của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận chứ không phải doanh thu, thì khi đó mức sản xuất tối ưu phải được xem xét trên cả phương diện doanh thu và chi phí.

2. Sự can thiệp trực tiếp của chính phủ

2.1.Sự can thiệp trực tiếp
Giá trần (hay giá tối đa - Pmax)
- Thấp hơn giá cân bằng.
- QS < QD : Thiếu hụt, khan hiếm hàng hóa.
- Sử dụng hình thức xếp hàng hoặc hình thức định lượng, tem phiếu.
- Chính phủ cần cung lượng hàng hóa thiếu hụt nếu muốn Pmax có hiệu lực.
- Nếu Chính phủ không hỗ trợ sẽ xuất hiện thị trường chợ đen, Pmax bị vô hiệu hóa. 
Giá sàn (hay giá tối thiểu - Pmin )
- Cao hơn giá cân bằng.
- QS > QD : Dư thừa hàng hóa.
- Chính phủ cần mua hết lượng hàng hóa dư thừa nếu muốn Pmin có hiệu lực.
- Nếu Chính phủ không mua hết lượng hàng hóa thừa, Pmin bị vô hiệu hóa

2.2. Sự can thiệp gián tiếp
Đánh  thuế
Khi không có thuế (chẳng hạn, thuế đơn vị) thì mức giá mà người tiêu dùng trả (PD) bằng với mức giá mà người bán nhận được (PS) và bằng với giá cân bằng thị trường P0.
Khi có thuế (t) thì mối quan hệ giữa giá mà người tiêu dùng trả (PD) và người bán nhận được (PS) thông qua phương trình sau:
PD = PS + t
Trong đó,
ΔPD = PD - P0   : là mức thuế người mua chịu.
ΔPS  = P0  - PS : là mức thuế người bán chịu.
Tổng mức thuế mà người mua và bán chịu bằng với mức thuế đơn vị ΔPD + ΔPS  = t
Mối quan hệ này cũng chỉ ra rằng khi có thuế sẽ làm dịch chuyển đường cung sang trái và điểm cân bằng mới được xác lập thỏa mãn phương trình trên. Mối quan hệ này có thể minh họa thông qua biểu đồ dưới đây.
Người tiêu dùng hay người sản xuất phải chịu khoản thuế phụ thuộc vào độ co giãn tương đối của cung và cầu. Người sản xuất sẽ gánh chịu phần lớn khoản thuế nếu cầu co giãn nhiều so với cung ( ED /ES lớn). Ngược lại, người tiêu dùng sẽ gánh chịu phần lớn khoản thuế nếu cầu ít co giãn so với cung ( ED /ES nhỏ).
Phần thuế chuyển vào giá có thể tính theo công thức
                            t x ES / ( ED + ES)        
Một số trường hợp đặc biệt
Đường cầu hoàn toàn co giãn theo giá, thuế không làm tăng giá thị trường.
Kết quả: Nhà sản xuất chịu toàn bộ thuế
Đường cung hoàn toàn co giãn theo giá, giá thị trường tăng đúng bằng mức thuế.
Kết quả: Người tiêu dùng chịu toàn bộ thuế

Đường cầu hoàn toàn không co giãn theo giá,  giá thị trường tăng đúng bằng mức thuế.
Kết quả: Người tiêu dùng chịu toàn bộ thuế

Đường cung hoàn toàn không co giãn theo giá, thuế không làm tăng giá thị trường.
Kết quả: Nhà sản xuất chịu toàn bộ thuế
 
Trợ cấp
* Trợ cấp có thể xem như một khoản thuế âm.
* Trợ cấp là một hình thức hỗ trợ cho sản xuất hay tiêu dùng.
Đường cầu hoàn toàn co giãn theo giá, trợ cấp không làm giảm giá thị trường
Đường cầu hoàn toàn không co giãn theo giá,  giá thị trường giảm đúng bằng mức trợ cấp

Download toàn bộ bài viết tại đây

Kinh tế vi mô - Lý thuyết về hành vi của người tiêu dùng

__________________________________________________________________

Độ hữu dụng (U)
Độ hữu dụng là mức độ thỏa mãn của người tiêu dùng cảm nhận được khi tiêu dùng một loại sản phẩm hoặc dịch vụ nào đó.
Ví dụ: xem một bộ phim làm cho bạn hài lòng hơn đọc một quyển sách  , điều đó có nghĩa là bộ phim đã cho bạn độ hữu dụng cao hơn.
Tổng hữu dụng (TU)
Tổng hữu dụng là tổng mức thỏa mãn người tiêu dùng đạt được khi tiêu thụ một số lượng sản phẩm nhất định trong mỗi đơn vị thời gian.
Đặc điểm: ban đầu khi tăng số lượng sản phẩm tiêu thụ thì tổng hữu dụng tăng lên, đến số lượng sản phẩm nào đó tổng hữu dụng sẽ đạt cực đại; nếu tiếp tục gia tăng số lượng sản phẩm sử dụng, thì tổng mức thỏa mãn có thể không đổi hoặc sẽ sụt giảm.
 Hữu dụng biên (MU)
Hữu dụng biên là sự thay đổi trong tổng hữu dụng   khi thay đổi  một đơn vị sản phẩm tiêu dùng trong    mỗi đơn vị thời gian (với điều kiện các yếu tố khác không đổi).
                         MUx = rTU / rQx
-  Nếu hàm tổng hữu dụng là liên tục, thì MU chính là đạo hàm bậc nhất của TU.
                         MUx = dTU / dQx
- Trên đồ thị, MU chính là độ dốc của đường TU.

Quy luật hữu dụng biên giảm dần
Khi sử dụng ngày càng nhiều sản phẩm X, trong khi số lượng các sản phẩm khác được giữ nguyên trong mỗi đơn vị thời gian, thì hữu dụng biên của sản phẩm X sẽ giảm dần.
Mối quan hệ giữa MU và TU
Khi MU > 0 thì TU tăng
Khi MU < 0 thì TU giảm
Khi MU = 0 thì TU đạt cực đại (TUmax)

Download toàn bộ bài viết tại đây

Kinh tế vi mô - Đường giới hạn khả năng sản xuất

__________________________________________________________________
Một trong những công cụ kinh tế đơn giản nhất có thể minh họa rõ ràng tính khan hiếm nguồn lực và sự lựa chọn kinh tế là đường giới hạn khả năng sản xuất.

Đường giới hạn khả năng sản xuất của một nền kinh tế là đường mô tả các tổ hợp sản lượng hàng hóa tối đa mà nó có thể sản xuất ra được khi sử dụng toàn bộ các nguồn lực sẵn có.

Giả sử, một nền kinh tế chỉ sản xuất hai loại hàng hóa: Thực phẩm (kí hiệu Y) và Máy tính (kí hiệu X).

Đường PPF chỉ ra các sản lượng khác nhau của hai loại hàng hóa. Công nghệ và nguồn lực đầu vào (như: đất đai, nguồn vốn, lao động tiềm năng) cho trước sẽ sản xuất ra một mức giới hạn tổng sản lượng đầu ra.




Điểm A trên đồ thị chỉ ra rằng có một lượng TA thực phẩm và một lượng MA máy tính được sản xuất khi sản xuất ở mức hiệu quả. Cũng tương tự như vậy đối với một lượng TB thực phẩm và MB máy tính ở điểm B.

Sự khan hiếm chỉ ra rằng, mọi người sẵn sàng mua sẵn sàng mua nhưng không thể mua ở các mức sản lượng ngoài đường PPF. Khi di chuyển dọc theo đường PPF, nếu sản xuất một loại hàng hóa nào nhiều hơn thì sản xuất một loại hàng hóa khác phải ít đi, sản lượng hai loại hàng hóa có mối quan hệ tỷ lệ nghịch, bởi để tăng sản lượng một loại hàng hóa đòi hỏi phải có sự dịch chuyển nguồn lực đầu vào của sản xuất loại hàng hóa kia.

Độ dốc tại một điểm của đồ thị thể hiện sự đánh đổi giữa hai loại hàng hóa (Chi phí cơ hội-Opportunity costs). Trong Kinh tế thị trường kinh tế thị trường, di chuyển dọc theo một đường có thể được miêu tả như là lựa chọn xem có nên tăng sản lượng đầu ra của một loại hàng hóa trên chi phí của một loại hàng hóa khác không.

Như vậy, đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) chỉ ra số lượng tối đa của một hàng hóa có thể sản xuất được ứng với mỗi mức số lượng của hàng hóa khác.

Một điểm ở bên trong đường PPF, ví dụ như điểm A’, là có thể thực hiện được nhưng lại ở mức sản xuất không hiệu quả, trong khi một điểm ở bên ngoài đường PPF là điểm A” thì không thể đạt được.

Theo thời gian, các nguồn lực sản xuất của các quốc gia đều có khuynh hướng tăng lên; đường giới hạn khả năng sản xuất PPF sẽ dịch chuyển ra phía ngoài, thể hiện nền kinh tế có thể sản xuất ngày càng nhiều hàng hóa và dịch vụ hơn so với trước.

Download toàn bộ bài viết tại đây

Kinh tế vi mô - Độ co giãn của cầu

 __________________________________________________________

Định nghĩa độ co giãn:
Độ co giãn đo lường sự nhạy cảm của người tiêu dùng, biểu hiện qua sự thay đổi lượng cầu khi giá hàng hóa, thu nhập của người tiêu dùng, giá của các hàng hóa có liên quan thay đổi.
Do đó, độ co giãn của cầu có thể chia ra làm ba loại:
- Độ co giãn của cầu theo giá.
- Độ co giãn của cầu theo thu nhập.
         -Độ co giãn chéo của cầu theo giá.
1. Độ co giãn của cầu theo giá
Khái niệm
Độ co giãn đo lường sự nhạy cảm của người tiêu dùng, biểu hiện qua sự thay đổi lượng cầu khi giá hàng hóa thay đổi.
Độ co giãn là tỷ lệ % thay đổi trong lượng cầu khi P sản phẩm thay đổi 1% với điều kiện các yếu tố khác không đổi.
Công thức tính độ co giãn của cầu theo giá

Ví dụ

Cho hàm cầu là Q = 100 – 7P. Tính độ co giãn của cầu tại mức giá P = 10.

 Khi P = 10 thì Q = 30.

 Theo công thức độ co giãn điểm:

ED = P/Q x (DQ/ DP) = 10/30 x (-7) = - 2,33

Sự thay đổi độ co giãn trên đường cầu



- ED < 0 (do quan hệ giữa P và Q là nghịch biến)

- ED không có đơn vị tính

- ED < -1 cầu co giãn nhiều

- ED > -1 cầu co giãn ít

- ED = -1 cầu co giãn một đơn vị

- ED = - ∞ cầu co giãn hoàn toàn (nằm ngang)

- ED = 0 cầu hoàn toàn không co giãn (thẳng đứng)

Khi di chuyển xuống dưới đường cầu, độ co giãn càng giảm

 
Những nhân tố chính ảnh hưởng đến ED
- Tính thay thế của hàng hóa
- Thời gian
- Tỷ phần chi tiêu của hàng hóa trong thu nhập
- Vị trí của mức giá trên đường cầu
- Tính chất của hàng hóa
2. Độ co giãn của cầu đối với thu nhập
Độ co giãn của cầu theo thu nhập là % thay đổi của lượng cầu  khi thu nhập thay đổi 1 % ( các yếu tố khác không đổi)
                  EI = %ΔQ/%ΔI
         Hoặc  EI = ΔQ/ ΔI x I/Q
Tính chất của EI
- EI < 0 : Hàng cấp thấp
         - EI > 0 : Hàng thông thường
- EI < 1 : Hàng thiết yếu
- EI > 1 : Hàng cao cấp
3. Độ co giãn chéo của cầu theo giá
Độ co giãn chéo của cầu theo giá là % thay đổi của lượng cầu mặt hàng này khi giá của mặt hàng kia thay đổi 1% (với điều kiện các yếu tố khác không đổi).
EXY = %ΔQx/%ΔPY
Hoặc    EXY = ΔQX/ΔPY x PY/QX
- EXY = 0 : hai mặt hàng không liên quan
- EXY < 0 : X và Y bổ sung cho nhau
- EXY > 0 : X và Y thay thế cho nhau

Download toàn bộ bài viết tại đây


Kinh tế vi mô - Đường ngân sách

__________________________________________________________________

Khái niệm
Đường ngân sách là tập hợp các phối hợp khác nhau giữa hai sản phẩm mà người tiêu dùng có thể mua được với cùng một mức thu nhập và giá các sản phẩm đã cho.

Phương trình đường ngân sách có dạng
- I là thu nhập của người tiêu dùng
- X là số lượng sản phẩm X được mua
- Y là số lượng sản phẩm Y được mua
- PX là giá sản phẩm X
- PY là giá sản phẩm Y
Đặc điểm đườn ngân sách
- Đường ngân sách là đường thẳng dốc xuống về bên phải.
- Độ dốc của đường ngân sách là số âm của tỷ giá hai loại hàng hóa = PX / PY : tỷ lệ đánh đổi giữa hai sản phẩm trên thị trường. Có nghĩa là muốn tăng mua một sản phẩm này phải giảm tương ứng bao nhiêu sản phẩm kia khi thu nhập không đổi.
Khi thu nhập người tiêu dùng và giá cả của các hàng hóa là cố định, thì đường ngân sách sẽ được xác định như trên. Lưu ý rằng, hệ số góc của đường ngân sách chính là giá tương đối của hai hàng hóa PX/PY. Từ khi giá hàng hóa là cố định nên hệ số góc của đường ngân sách là không đổi. Một cách tương tự khi chỉ có thu nhập thay đổi, đường ngân sách sẽ dịch chuyển song song (dịch chuyển ra hướng bên ngoài hoặc trong góc tọa độ). Nếu như chỉ có giá cả hàng hóa thay đổi sẽ ảnh hưởng đến hệ số góc của đường ngân sách, đường ngân sách trở nên nông hoặc dốc hơn.
Cá nhân bị giới hạn lựa chọn tiêu dùng trong phạm vi thu nhập, đó chính là phần giới hạn bên trong của  đường ngân sách. Nếu cá nhân lựa chọn điểm tiêu dùng nằm bên trong của đường ngân sách thì chi tiêu nhỏ hơn thu nhập hiện có, các lựa chọn nằm trên đường ngân sách thì toàn bộ thu nhập sẽ chi tiêu hết. Trong khi các điểm nằm ngoài đường ngân sách thì cá nhân không thể đạt được vì chi tiêu vượt quá thu nhập hiện có. Ngoại trừ có sự thay đổi thu nhập hay có sự thay đổi giá của hàng hóa, khi đó giới hạn lựa chọn của cá nhân có thể mở rộng ra phạm vi bên ngoài của đường ngân sách.

Download toàn bộ bài viết tại đây

Kinh tế vi mô - Đường đẳng ích

___________________________________________________________________

Định nghĩa
Đường đẳng ích là tập hợp các phối hợp khác nhau giữa hai hay nhiều sàn phẩm cùng tạo nên sức thỏa mãn như nhau cho người tiêu dùng. Biểu đồ dưới đây gồm một đường đẳng ích của hai hàng hóa, X và Y.
Với hai điểm bất kỳ nằm trên đường đẳng ích sẽ có cùng mức lợi ích. Do vậy, biểu đồ dưới đây chỉ ra rằng một cá nhân lựa chọn kết hợp tiêu dùng tại điểm A hay điểm B đều có cùng mức lợi ích như nhau. Một điểm nằm ở phía trên bên phải của đường đẳng ích có mức lợi ích cao hơn bất kỳ điểm nào nằm trên đường đẳng ích. Một điểm như vậy phải nằm trên một đằng đẳng ích khác có mức lợi ích cao hơn. Do đó, điểm C là điểm lựa chọn tốt hơn điểm A hay B (hay bất kỳ điểm nào khác nằm trên đường đẳng ích Uo). Các điểm nằm bên dưới bên trái của đường đẳng ích (chẳng hạn điểm D) sẽ cho mức lợi ích nhỏ hơn. Do vậy, cá nhân thích lựa chọn tiêu dùng tại điểm A nếu như lựa chọn tiêu dùng giữa điểm A và điểm D.
Các điểm lựa chọn tiêu dùng có các mức lợi ích khác nhau thì sẽ nằm trên các đường đẳng ích khác nhau. Vì thế, có vô số các đường đẳng ích giữa các lựa chọn kết hợp tiêu dùng giữa hai hàng hóa. Hai đường đẳng ích khác được thêm vào biểu đồ tương ứng với mức lợi ích nhận được tại điểm C và điểm D tương ứng.
Các đường đẳng ích có bốn thuộc tính như sau:
- Đường đẳng ích cao hơn được ưa thích hơn đường đẳng ích thấp hơn.
Người tiêu dùng thích lựa chọn điểm tiêu dùng ở đường đẳng ích có mức lợi ích cao hơn. Điều này phản ảnh mong muốn người tiêu dùng là thích tiêu dùng nhiều hơn đối với một hàng hóa.

-  Đường đẳng ích có độ dốc đi xuống.
Độ dốc của đường đẳng ích phản ảnh tỷ lệ thay thế hàng hóa này bởi hàng hóa khác. Trong hầu hết các trường hợp, người tiêu dùng thích cả hai. Vì vậy, nếu số lượng một hàng hóa giảm đi thì số lượng hàng hóa khác phải tăng lên để người  tiêu dùng đạt được cùng mức thỏa mãn. Vì lý do này, đường đẳng ích có dạng dốc xuống.

- Các đường đẳng ích không cắt nhau.
Để thấy tại sao có điều này, biểu đồ dưới đây minh họa điểm A và B trên U1, điểm B và C trên U2. A và B có cùng mức lợi ích (nằm trên U1) và B và C có cùng mức lợi ích (nằm trên U2). Ta suy ra A và C có cùng mức lợi ích, cho nên A và C phải nằm trên một đường đẳng ích. Lập luận trên có vẻ như mâu thuẫn với thuộc tính thứ nhất, đó là người tiêu dùng thích dùng nhiều hơn là dùng ít hơn. Điều này chỉ đúng khi A và C cùng nằm trên đường đẳng ích hay U1  trùng với U2. Do vậy, các đường đẳng ích không thể cắt nhau.
- Các đường đẳng ích lõm vào góc tọa độ.
Độ dốc của đường ngân sách phản ảnh tỷ lệ thay thế biên của hàng hóa bởi hàng hóa khác. Khi người tiêu dùng có nhiều hơn với cùng một sản phẩm thì mong muốn trên mỗi sản phẩm sẽ ít đi và mong muốn đối với sản phẩm ít hơn sẽ lớn hơn. Điều này cũng phản ảnh qui luật lợi ích biên giảm dần. Chính vì vậy, hình dạng của đường đẳng ích là dốc xuống và lõm vào góc tọa độ.

Tuy nhiên, quyết định lựa chọn tiêu dùng còn tùy thuộc vào thu nhập dùng để chi tiêu cho các hàng hóa và cá nhân cố gắng đạt được mức lợi ích cao nhất có thể trong phạm vi các ràng buộc (thu nhập và các yếu tố khác). Chúng ta hãy xem xét ràng buộc ngân sách ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm tiêu dùng mà ở đó cá nhân đạt được mục tiêu tiêu dùng.

Download toàn bộ bài viết tại đây

Kinh tế vi mô - Cân bằng cung cầu

___________________________________________________________________

Cân bằng thị trường là một trạng thái trong đó giá cả và sản lượng giao dịch trên thị trường có khả năng tự ổn định, không chịu những áp lực buộc phải thay đổi. Đó cũng là trạng thái tạo ra được sự hài lòng chung của cả người mua lẫn người bán. Tại mức giá cân bằng, sản lượng hàng hoá mà những người bán sẵn lòng cung cấp ăn khớp hay bằng với sản lượng mà những người mua sẵn lòng mua (vì thế, sản lượng này cũng được gọi là sản lượng cân bằng).
Kết hợp đường cung và cầu thị trường trong cùng một biểu đồ, ta có:

Giá
(P)
Lượng cầu
(QD)
Lượng cung
(QS)
C 
20
5
10
15
15
15
10
25
20
5
35

Ta có thể thấy rằng đường cung và cầu thị trường cắt nhau tại mức giá 10 và lượng là 15. Giá và lượng này biểu thị sự cân bằng mà ở đó lượng cung bằng với lượng cầu. Khi đó, điểm cân bằng được xác lập, tương ứng với điểm E trong biểu đồ dưới đây. Tại mức giá này, người mua và người bán có thể mua và bán với số lượng bất kỳ theo mong muốn. Một khi, giá cân bằng đạt được thì không có lý do nào làm cho giá tăng lên hay giảm xuống (trừ khi có sự thay đổi cung và cầu hàng hóa).
Điểm cân bằng E (PE, QE) có thể được xác định tại mức giá PE, mà ở đó lượng cung (QS)
bằng với lượng cầu (QD). Khi đó, PE  gọi là giá cân bằng và QE là lượng cân bằng.
Giả sử, thị trường có hàm cung và hàm cầu như sau: Hàm cầu:   QD = 25 – P và
Hàm cung: QS = -5 + 2P
Điểm cân bằng E (PE, QE): QD = QS
⇒ 25 − PE    = −5 + 2PE


⇒ PE    = 10, và Q E    = 15
Vậy, điểm cân bằng được xác định tại E (10, 15).
Nếu giá bán cao hơn mức giá cân bằng, thặng dư sẽ xảy ra (do lượng cung vượt quá lượng cầu). Tình huống này minh họa trong biểu đồ dưới. Sự thặng dư buộc các doanh nghiệp phải giảm giá cho đến khi không còn thặng dư nữa (điều này xảy ra tại mức giá cân bằng 10).

 Nếu giá bán dưới mức giá cân bằng, thì thiếu hụt xảy ra (do lượng cầu vượt quá lượng cung). Điều này được minh họa trong biểu đồ dưới đây). Khi thiếu hụt xảy ra, thì các nhà sản xuất sẽ tăng giá bán. Giá bán sẽ tiếp tục tăng cho đến khi không còn thiếu hụt nữa và khi đó giá bán sẽ đạt đến giá cân bằng là 10.

Download toàn bộ bài viết tại đây